پلیمورفیسم 4G/5G در ناحیه پروموتر SERPINE1 یک تغییر ژنتیکی رایج از نوع Insertion/Deletion است که در منابع علمی با نام -675 4G/5G نیز شناخته میشود و با شناسه rs1799889 گزارش شده است. این پلیمورفیسم میتواند بر میزان بیان و فعالیت PAI-1 تأثیرگذار باشد؛ با این حال، ارتباط آن با بیماریهای ترومبوتیک و سایر پیامدهای بالینی در جمعیتهای مختلف یکسان و قطعی نیست.
این کیت با استفاده از روشهای مبتنی بر Real-Time PCR، امکان تعیین ژنوتیپ 4G/4G، 4G/5G و 5G/5G را فراهم میکند.
ژن SERPINE1 و پروتئین PAI-1
ژن SERPINE1 مسئول تولید پروتئین Plasminogen Activator Inhibitor-1 یا PAI-1 است.
PAI-1 مهمترین مهارکننده فیزیولوژیک فعالکنندههای پلاسمینوژن، بهویژه:
tPA (Tissue Plasminogen Activator)uPA (Urokinase-type Plasminogen Activator)
محسوب میشود.
این پروتئین با مهار فعالکنندههای پلاسمینوژن، تبدیل پلاسمینوژن به پلاسمین را تنظیم کرده و در نتیجه در کنترل فرآیند Fibrinolysis و تجزیه لخته نقش دارد.
بنابراین، تغییرات در سطح یا فعالیت PAI-1 میتواند بر تعادل میان تشکیل و تجزیه لختههای خونی اثرگذار باشد.
پلیمورفیسم PAI-1 4G/5G چیست؟
پلیمورفیسم 4G/5G یک تغییر شایع در ناحیه پروموتر ژن SERPINE1 است که در منابع علمی با عناوین زیر نیز شناخته میشود:
PAI-1 -675 4G/5GSERPINE1 4G/5Grs1799889SERPINE1 c.-820_-817G(4_5)
این تغییر از نوع Insertion/Deletion بوده و به وجود چهار یا پنج باز گوانین (G) در ناحیه مورد نظر مربوط است.
بر اساس مطالعات مولکولی، آلل 4G در برخی شرایط با افزایش transcription و سطح فعالیت PAI-1 نسبت به آلل 5G همراه بوده است. با این حال، میزان اثر این پلیمورفیسم میتواند تحت تأثیر عوامل ژنتیکی، محیطی و فیزیولوژیک قرار گیرد.
ژنوتیپهای قابل شناسایی
افراد بر اساس وضعیت آللی خود میتوانند یکی از سه ژنوتیپ زیر را داشته باشند:
4G/4G
فرد دارای دو نسخه از آلل 4G است.
4G/5G
فرد دارای یک آلل 4G و یک آلل 5G است.
5G/5G
فرد دارای دو نسخه از آلل 5G است.
تعیین این ژنوتیپها میتواند برای مطالعات ژنتیکی، تحقیقات مرتبط با مسیر فیبرینولیز و بررسی ارتباطات ژنوتیپ–فنوتیپ مورد استفاده قرار گیرد.
اهمیت مولکولی پلیمورفیسم 4G/5G
PAI-1 نقش مهمی در تنظیم فیبرینولیز دارد. از آنجا که پلیمورفیسم 4G/5G در ناحیه تنظیمی ژن SERPINE1 قرار دارد، این تغییر ژنتیکی بهعنوان یکی از عوامل بالقوه مؤثر بر بیان PAI-1 مورد مطالعه قرار گرفته است.
در برخی مطالعات، آلل 4G با افزایش سطح PAI-1 همراه بوده است؛ در نتیجه، کاهش نسبی فعالیت فیبرینولیتیک میتواند از نظر بیولوژیک مورد توجه قرار گیرد.
با این حال، شواهد بالینی درباره ارتباط این پلیمورفیسم با ترومبوز، بیماریهای قلبیعروقی، عوارض بارداری و سایر شرایط بالینی ناهمگون است و نتایج مطالعات در جمعیتهای مختلف همیشه یکسان نیست.
بنابراین، نتیجه ژنوتایپینگ باید در کنار سایر یافتههای آزمایشگاهی و بالینی تفسیر شود.
کاربردهای آزمایشگاهی و تحقیقاتی
کیت PAI-1 4G/5G میتواند در حوزههای مختلف مورد استفاده قرار گیرد، از جمله:
1. مطالعات ژنتیک و پلیمورفیسمها
شناسایی و تعیین فراوانی ژنوتیپهای 4G/4G، 4G/5G و 5G/5G در جمعیتهای مختلف.
2. مطالعات فیبرینولیز
بررسی ارتباط تغییرات ژنتیکی SERPINE1 با مسیرهای تنظیم فیبرینولیز.
3. مطالعات ترومبوز
بررسی ارتباط احتمالی ژنوتیپ PAI-1 4G/5G با عوامل مرتبط با ترومبوز در مطالعات پژوهشی.
4. مطالعات بیماریهای قلبیعروقی
استفاده در مطالعات ژنتیکی مرتبط با PAI-1، سیستم هموستاز و بیماریهای قلبیعروقی.
5. مطالعات تولیدمثلی
بررسی ارتباط احتمالی این پلیمورفیسم با برخی پیامدهای بارداری و تولیدمثل در مطالعات ژنتیکی و اپیدمیولوژیک.
6. مطالعات Gene–Phenotype Association
مقایسه ژنوتیپهای مختلف با سطوح PAI-1 یا سایر شاخصهای هموستاز و فیبرینولیز.
روش انجام آزمایش
این کیت بر اساس یک روش مولکولی مبتنی بر Real-Time PCR طراحی شده است.
بهصورت کلی، فرآیند آزمایش شامل مراحل زیر است:
نمونه بالینی → استخراج DNA → آمادهسازی واکنش PCR → Real-Time PCR → شناسایی آللها → تعیین ژنوتیپ
در طراحیهای مبتنی بر Allele-Specific PCR یا Probe-Based Real-Time PCR، سیگنال اختصاصی مربوط به آللهای 4G و 5G برای تعیین ژنوتیپ نمونه مورد استفاده قر
ار میگیرد.
جزئیات دقیق مربوط به نوع شیمی واکنش، پروبها، کنترلها، حجم واکنش، برنامه دمایی و دستگاههای سازگار باید مطابق IFU و دستورالعمل اختصاصی کیت انجام شود.